Kıdem Tazminatı Neydi Ne Oldu? Kıdem Tazminatı Fonu Nedir? – BuMesele

Kıdem Tazminatı Neydi Ne Oldu? Kıdem Tazminatı Fonu Nedir?

Yeni ekonomi programı dediler dediler ve açıkladılar. Bu kez yapılan ekonomi programı da 15 milyon sigortalıyı ve 2 milyon işvereni ilgilendiriyor.

Hali hazırda bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için, en az bir yıl çalışmış olduğu işyerinden çıkarılması, emekli olması ya da vefat etmesi durumlarından birinin gerçekleşmiş olması gerekiyordu. Bu durumların dışında; çalışanın işyerinden haklı bir nedenle istifa etmesi, kadınların evlendikten sonraki yıl içerisinde işten ayrılmaları ya da erkeklerin askerlik nedeniyle işten ayrılmaları da kıdem tazminatı kazanmaları için yeterli oluyordu.Yeni programa göre BES ile kıdem tazminatı fonunun 2019 yılında entegre edilmesi ve 2020 yılından itibaren fiilen hayata geçirilmesi planlanıyor.

Bu yazıda kıdem tazminatının öncesi ve sonrası, çalışanların ve işverenlerin aklına takılan sorular yanıtlanmaya çalışılacaktır. Bu bilgilerin şu anda açıklanan hali ile olduğunu tekrar ifade edelim. Kanun tam olarak şekillendiğinde şimdi vaad edilenlerle sonuçta olanların ne olduğunu hep birlikte takip edeceğiz.

Mevcut durumda, çalışanların her bir yılı için 30 günlük son brüt ücreti üzerinden tazminat hesabı yapılıyordu. (2019 yılı için kıdem tazminatı tavanı tutarı 6.017,60 TL’dir.) Yeni sistemde ise işvereler çalışanların fon hesabına her ay para aktaracak.

Yalnız burada şöyle bir durum var. 30 gün üzerinden hesaplanan kıdem tazminatının, yeni sistemde de 30 gün üzerinden mi hesaplanacağı henüz belli değil. 30 gün olarak devam ederse, her ay brüt maaşın %8,33’ü, yani 213 TL fona aktarılacak.

İşveren sendikaları 30 günlük süre yerine 21 gün olmasını öneriyor. Bu durumda ise fona aktarılacak tutar aylık brüt maaşın %5,84’ü olan 149,41 TL olacak. İşçi sendikaları, işveren sendikalarının 21 günlük teklifini, ‘hak kaybı’ olması nedeniyle kabul edemeyeceklerini dile getiriyor.

1- Kimleri Kapsıyor?

Daha önce gündeme gelen kanun taslaklarında, mevcut işçilerin çalışmaya devam ettikleri süre boyunca mevcut sistemde kalmasını, fon yürürlüğe girdikten sonra yeni işçilerin bu sisteme tabi olmasını, mevcut çalışanların yeni işe girdiklerinde fona tabi olmasını öngörüyordu. Açıklanan programda ise hem eski çalışanları hem de yeni işe girecekleri kapsayacağı belirtildi. Bakalım önümüzdeki günlerde neler olacak!

2- Sistem Nasıl İşleyecek?

İşverenler her ay işçinin fon hesabına kıdem tazminatı için peşin olarak para yatıracak.

3- İşverenler Fona Ne Kadar Ödeyecek?

Mevcut sistemdeki gibi her yıl için 30 günlük brüt maaş kabul edilirse, aylık brüt maaşın % 8.33’ü, kabul edilmez de 21 gün kabul edilirse, %5,84’ü fona aktarılacak.

4- Prim ödenmez ise ne olacak, BES’teki gibi Devlet katkısı olacak mı?

Denetimin devlette olacağı söyleniyor. İşçinin parasına devlet güvence verecek. Bu miktarın bir kısmına BES’te olduğu gibi devlet katkısı olması da düşünülüyor. BES’te devlet katkısı yüzde 25 olarak uygulanıyor.

5- Birikmiş kıdem tazminatları ne olacak?

Birikmiş kıdem tazminatları korunacak.

6- İstifa edenler Kıdem Tazminat alabilecek mi?

Mevcut sistemde işçi normalde istifa etmesi durumunda kıdem tazminatı alamıyor. Kıdem tazminatını alabilmesi için istifanın haklı bir nedene dayanması gerekiyor. İstifa halinde kıdem tazminatı alınabilmesi için bir diğer durum da; erkekler için askere gitme ve kadınlar için evliliklerini takip eden 1 yıl içerisinde işten ayrılmaları durumudur.

Bu sistemde ise kıdem tazminatı fonda birikeceğinden işçi ve işveren arasında kıdem tazminatı konusu gündeme gelmeyecek. İşten ayrılan bir çalışanın parası fonda birikecek ve kaybolmayacak, çalışan fonu yeni iş yerine taşıyabilecek.

7- Fonda Biriken Para Ne Zaman Çekilebilecek?

Yapılan açıklamalarda bu konuda henüz bir netlik yok. Çalışanlar tarafından istenen işten çıkışta kıdem tazminatının alınabilmesi ancak görünen o ki yeni sistemle getirilecek olan ‘Kıdem Tazminatı’ fonundaki paranın çekilmesi için BES sistemindeki gibi bazı şartlar gerekecek. Bu şartlar şimdilik şöyle;

Fonda biriken paranın yarısı, en az 15 yıl sonra ya da ilk defa konut alındığında, tamamı ise emeklilikte ya da 56 yaşında alınabilecek.

Bu yazıyı paylaşın!

Bir Yorum Ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Copyright © BuMesele.com / İzinsiz kullanılamaz.